Отримано 23.06.2023, Доопрацьовано 19.10.2023, Прийнято 15.11.2023
Мета статті – здійснити аналіз проблем захисту й порятунку об’єктів культури, зокрема визначити роль дигіталізації архівних фондів, музейних і бібліотечних колекцій як чинника збереження національної культурної спадщини. Методологічну основу дослідження становили загальнонаукові та спеціальні методи вивчення проблематики, використання яких дало змогу досягти поставленої мети. Сукупність застосованих методів уможливила окреслення проблем захисту й порятунку об’єктів культури, зокрема визначення в цьому ролі оцифровування архівних фондів, музейних та бібліотечних колекцій. Основним став принцип історизму, який передбачає розгляд будь-якого явища в його саморозвитку під впливом різноманітних факторів. Історико-системний метод спрямований на аналіз соціуму як цілісності та трансформацій усередині нього, спричинених змінами в політичному, культурному й інформаційно-комунікаційному просторі. Кількісні методи були залучені для обробки результатів аналітичних досліджень, а також з метою діагностики досліджуваних явищ, зокрема для представлення оцифрованих колекцій у мережі та ранжування за метою оцифровування. Наукова новизна роботи полягає в розширенні уявлень про масштаби дигіталізації архівних фондів, музейних і бібліотечних колекцій, її роль у збереженні об’єктів культури. Завдяки проведеному дослідженню були представлені проєкти, наукові та науково-популярні заходи, метою яких стало обговорення проблем втрати, порятунку та захисту національної культурної спадщини України. Констатовано, що збереження культурних цінностей, передавання, промоція та розвиток культурної спадщини в Україні сьогодні є питаннями національної безпеки. Висновки. Проведене дослідження довело, що впровадження інформаційних технологій і масштабне оцифровування стають вкрай необхідними для сучасних архівів, бібліотек і музеїв, мають велику значущість і проводяться з метою забезпечення доступності, збереження та поширення знань і культурної спадщини
дигіталізація; архівний фонд; музейна та бібліотечна колекція; національна культурна спадщина
[1] Archival information systems. (2023). Retrieved from https://arinsy.com/about-us/.
[2] The British Army is recruiting for the Cultural Heritage Protection Unit.(2023). Retrieved from https://lb.ua/culture/2016/11/29/352073_britanskaya_armiya_nabiraet _lyudey.html.
[3] Digitisation of the heritage of Kurbas: Challenges and achievements. (2023). Retrieved from https://www.youtube.com/watch?v=Ys9PNNqFh0k.
[4] Cultural institutions on the line of fire: destruction and reconstruction. (2022). Retrieved from https://uccs.org.ua/2022/11/.
[5] Kolomyia museum workers are working on the digitization of cultural heritage.(2022). Retrieved from https://www.youtube.com/watch?v=zPjRIThZgfU.
[6] Kоt, S. (2016). Cultural values of Crimea and Donbas in conditions of war and occupation. In Materials of the Round Table "Historical, Cultural and Scientific Potential of the South and East of Ukraine in the Conditions of Occupation and Military Operations: Threats, Losses, Prospects for Preservation and Restoration". Кyiv: Instytut istorii Ukrainy NAN Ukrainy.
[7] Cultural heritage in the conditions of armed conflict. (2023). Retrieved from https://www.youtube.com/watch?v=mrKo59FSnGE.
[8] Lecture-conversation “Digitalisation of monuments”. (2023). Retrieved from https://www.youtube.com/watch?v=Z6_929ns3TU.
[9] International Forum on Cultural Heritage Security “War in Ukraine: Battle for Culture”. Heritage Rescue Headquarters. Heritage Emergency Response Initiative. Results of the International Forum on Cultural Heritage Security “War in Ukraine: the Battle for Culture”. (2023). Retrieved from https://www.youtube.com/watch?v=EZ1lZEcO_YM.
[10] Monitoring the condition of cultural objects during the Russian-Ukrainian war (period 01.04.2022 – 31.12.2022). Retrieved from https://uccs.org.ua/category /novyny/page/3.
[11] Rescue of cultural heritage during emergencies. Aid and international cooperation. (2023). Retrieved from https://www.youtube.com/watch?v=mYG9b2spexc.
[12] Soloshenko, V.V. (2018). Protection of cultural values during wars and armed conflicts. Problems of World History, 2(6), 187-205.
[13] Turm, O., Shabunina, V. (18–20.05.2023). The war in Ukraine: the battle for culture. In Proceedings of the Sixth International Scientific Conference "Information, Communication and Knowledge Management in a
Globalised World" (pp. 37-39). Кyiv.
[14] Ukrainian Centre for Cultural Studies. Based on the results of the second All-Ukrainian conference “Cultural practices of cultural institutions during military operations” (part 4). (2023). Retrieved from https://uccs.org.ua/novyny/za-rezultatamy-druhoi-vseukrainskoi-konferentsii-kulturni-praktyky-ustanovkultury-pid-chas-vijskovykh-dij-4-chastyna/.
[15] Digitisation in musical art and education as a requirement of the time. (2023). Retrieved from https://www.youtube.com/watch?v=aNpdmd7np7U.
[16] Yakovyuk, I.V., & Anakina, T.M. (2022). Protection of cultural values in cases of armed conflicts by means of international law. Prykarpattia Law Journal, 5(46), 8-90. doi: 10.32782/pyuv.v5.2022.15.
[17] Final report Digitisation and IPR in European Museums.(2022). Retrieved from https://www.nemo.org/fileadmin/Dateien/public/Publications/NEMO_Final_Report_Digitisation_and_IPR_in_European_Museums_WG_07.2020.pdf.